Nüfusu 2 binin altına düşen belde belediyelerinin tüzel kişiliğinin kaldırılarak köye dönüştürülmesini öngören yasal düzenlemenin iptali talebi, Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından oy birliğiyle reddedildi. Bu kararla birlikte, nüfus kriterini karşılayamayan beldelerin köy statüsüne geçiş süreci önündeki hukuki engel kalkmış oldu.
Nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin kapatılarak köye dönüştürülmesini düzenleyen yasa maddesinin iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle yapılan başvuru Anayasa Mahkemesi tarafından karara bağlandı. Yüksek Mahkeme, söz konusu düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığına hükmederek iptal talebini oy birliğiyle reddetti.
Alınan bu kararla birlikte, ülke genelinde nüfus sayımı verilerine göre 2 bin barajının altında kalan belde belediyelerinin tüzel kişilikleri sona erecek. Bu yerleşim yerleri, idari yapılanmada artık köy statüsünde hizmet alacak. Belediyelerin personel, taşınır ve taşınmaz malları ile bütçe ve borçları, ilgili kanun hükümleri çerçevesinde bağlı bulundukları il özel idarelerine veya ilçe belediyelerine devredilecek.
Kaynakların Etkin Kullanımı Hedefleniyor
Söz konusu yasal düzenleme, yerel yönetimlerde kaynakların daha etkin ve verimli kullanılması, hizmet standartlarının yükseltilmesi ve idari yapının sadeleştirilmesi amacıyla hayata geçirilmişti. Nüfusu azalan beldelerde belediye teşkilatının sürdürülmesinin kamu maliyesine getirdiği yük ve hizmet kalitesindeki düşüş, yasanın temel gerekçeleri arasında yer alıyordu.
İptal başvurusunu inceleyen Anayasa Mahkemesi heyeti, yerel yönetimlerin kuruluş ve kaldırılış usullerinin kanunla düzenlenebileceğine ve kanun koyucunun bu konuda takdir yetkisi bulunduğuna dikkat çekti. Mahkemenin oy birliğiyle aldığı ret kararının gerekçesinde, kamu yararı ve idari yapının etkinliği ilkelerinin gözetildiği vurgulandı.
Süreç Nasıl İşleyecek?
Anayasa Mahkemesi'nin kararının ardından, nüfus kriterini sağlayamayan beldelerde dönüşüm süreci hız kazanacak. İlgili valilikler ve il özel idareleri koordinasyonunda yürütülecek geçiş sürecinde, vatandaşların temel mahalli müşterek ihtiyaçlarının aksamadan karşılanması için gerekli idari tedbirler alınacak. Kapatılan belediyelerin yerine, muhtarlık müessesesi üzerinden köy idaresi tesis edilecek.